مگنت دامی نوعی وسیله جذبی است که قطعات کوچکی از فلزات مغناطیسی موجود در غذای دام ها را به خود جذب میکند. همانطور که از اساسیترین و تاثیرگذارترین عوامل در سلامت دام، تغذیه حیوان میباشد. خوراک دام از ترکیبات مختلفی تشکیل شده است که میزان و کیفیت هر کدام از آنها از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در برخی مواقع ممکن است که فلزات مغناطیسی در مواد خوراکی دامها وجود داشته باشد؛ بلعیده شدن این فلزات توسط دام میتواند به دستگاه گورش آن آسیب وارد نماید.
مگنت دامی در جیره غذایی دام قرار میگیرد تا با ویژگی جاذب خود، فلزات مغناطیسی جذب کرده و به عنوان یک توده فلزی تا حد ممکن در دستگاه گوارش دام نگهداشته میشوند. این کار یک روش پیشگیری است و تا حد امکان از آسیب به دستگاه گوارش دام و ابتلا به بیماری های مرتبط با جذب فلزات مغناطیسی جلوگیری میکند.
مزایای استفاده از مگنت دامی
از جمله مزایای مگنت دامی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پیشگیری از آسیب به دستگاه گوارش: اصلیترین هدف و مزیت استفاده از این وسایل، جلوگیری از آسیب به دستگاه گوارش دام ها و ایجاد عفونت از طریق بلعیدن فلزات مغناطیسی موجود در خوراک آنها است.
- بهبود تغذیه: با جذب فلزات مغناطیسی از دستگاه گوارش دام، میتوان رشد، تولید شیر، میزان و کیفیت گوشت دام را بهبود بخشید.
- کاهش هزینه ها: از طریق پیشگری از بروز مشکلات گوارشی و عفونتی بواسطه مگنت دامی، میتوان هزینه های مرتبط با درمان حیوان را کاهش نمود.
- سادگی استفاده: به سادگی در جیره غذایی دام ها قرار گرفته و نیازی به مراقبت و نگهداری ویژهای ندارند.
انواع مگنت دام
انواع مختلفی مگنت دامی برای استفاده در دامپروری و حفاظت از سلامت دام ها وجود دارد. تفاوت این مگنت ها عموماً در طراحی و عملکردشان میباشد در غیر این صورت تمامی آنها فلزات مغناطیسی را به خود جذب کرده و از آسیب به سیستم گوارش دام جلوگیری میکنند. انواع مگنت دام شامل موارد زیر هستند:
- مگنت های مخروطی: از رایجترین و پرکاربردترین مگنت ها میباشند که در جیره غذایی دامها قرار میگیرند. شکل ظاهری آنها به گونهای طراحی شده که میتواند فلزات مغناطیسی را جذب و درون خود حبس کنند.
- مگنت های توپی: همانطور که از نامشان پیداست دارای ظاهری توپی شکلی هستند که معمولاً درون یک کیسه یا تکه غذا قرار میگیرند. دام، مکمل غذایی را با این مگنت ها خورده و فلزات مغناطیسی را جذب میکنند.
- مگنت های تاشو: قابلیت بازو بسته شدن دارند و میتوانند به صورت خمیده در جیره غذایی دام ها قرار گیرند. بعد از بلع، به راحتی باز شده و فلزاتی که جذبشان کرده است را از طریق دستگاه گوارش دفع میکند.
- مگنت های ثابت: به صورت ثابت در دستگاه های تغذیه دام یا جیرهدهی خوراک حیوان نصب شده تا از جذب فلزات مغناطیسی جلوگیری کند.
نحوه خوراندن مگنت به دام زنده
همانطور که استفاده از مگنت دامی برای سلامتی و کیفیت خوراک دام از اهمیت زیادی برخوردار سات، نحوه چگونگی خوراندن این وسیله نیز به حیوان بسیار مهم میباشد. در صورتی که اقدامات مربوط به درستی صورت نگیرد، نه تنها اقدامات پیشگیرانهای که مدنظر داشتید تحقق نخواهد یافت، بلکه باعث بروز مشکلات مختلفی در سلامت دام میشود. از مهمترین اقدامات و نکاتی که باید به آن توجه کنید شامل موارد زیر هستند:
- نوع مگنت: مگنت های دمی مختلف در بازار وجود دارد؛ دقت داشته باشید که جنس باکیفیت، ایمن و سازگار با دستگاه گوارش دام انتخاب میکنید. این وسایل معمولاً به صورت مخروطی و از جنس پلاستیک تولید میشوند.
- تعیین مقدار: میزان مگنت مورد نیاز برای هر دام متفاوت است و این میزان باتوجه به وزن و اندازه دام سنجیده میشود. برای دام های بزرگتر، ممکن است نیاز به مگنت بزرگتری باشد.
- اعطای مگنت: برای خورازندن مگنت به دام راه های مختلفی وجود دارد. برای مثال میتوانید آنرا در یک تکه غذا یا آب مخلوط کرده و به دام دهید و یا اینکه در تغذیه دامی مخلوط کرده و به دام زنده بخورانید.
- مراقبت در مورد مصرف مجدد: مگنت باید به صورت منظم و براساس نیاز در جیره غذایی دام قرار بگیرد.
- نظارت بر دام: پس از بلع مگنت توسط دام، باید پیوسته آنرا زیر نظر داشته باشید تا از عملکرد صحیح مگنت و عدم بروز مشکل برای دام مطمئن شوید.
- مشوره با متخصص: با یک متخصص و دامپزشک در ارتباط باشید تا هم سلامت دام را با او بررسی کنید و هم اینکه از مقدار و زمان استفاده مناسب از مگنت برای دام های خود مطلع شوید.
زمان مناسب استفاده از مگنت دامی
به طور کلی و معمولاً از مگنت دامی میتوان در تمام دوره های پرورش دام استفاده نمود. استفاده از این وسیله برای جلوگیری از بروز مشکلات عفونتی و گوارشی برای دام از اهمیت زیادی برخوردار است. باتوجه به نوع دامپروری، زمان استفاده از مگنت میتواند به طور جزئی متفاوت باشد. در موارد زیر به استفاده از مگنت دامی توجه داشته باشید:
- دامپروری عادی: استفاده از مگنت برای دام هایی نظیر گاو، گوسفند و بز که در دامپروری عادی پرورش داده میشوند، پیوسته توصیه میگردد. این وسیله میتواند بطور مداوم در جیره غذایی آنها قرار گرفته تا از آسیب به دستگاه گوارششان جلوگیری کند.
- دامپروری صنعتی: حضور و استفاده از مگنت دامی در مزارع صنعتی که دامها به شکل گروهی و بزرگ پرورش داده میشوند، یک امر بسیار مهم و حیاتی است. این وسیله میتواند به حفاظت از تعداد زیادی از دام ها در یک زمان کمک کند.
- مناطق با مخاطره بیشتر: در مناطقی که احتمال زیادی وجود دارد که در خوراک دام ها، فلزات مغناطیسی وجود داشته باشد، استفاده از مگنت اهمیت بالایی دارد.
- موارد احتمالی: در موارد شکی وجود فلزات مغناطیسی در خوراک دام، استفاده از مگنت دامی جهت پیشگیری از مشکلات گوارشی خالی از لطف نیست.