دام زنده نیز مانند انسان ممکن است به انواع بیماری های ویروسی و میکروبی دچار شوند. حتی برخی از بیماری ها از انسان به دام و یا از دام به انسان امکان انتقال دارند. با اینحال علائم بیماری در هر کدام از آنها متفاوت است. با گسترش ویروس کرونا، یک بحران جدی در کل دنیا ایجاد شد و بسیاری از فعالیت هایی که افراد در طول روز انجام میدادند را به چالش کشاند. خصوصا در حوزه صنایع غذایی، تحقیقات فراوانی در رابطه با امکان و نحوه این بیماری از طریق مواد غذایی صورت گرفت.
با توجه به آنکه انسان، موجودی همه چیز خوار است، مصرف گوشت انواع دام ها جز برنامه غذایی او محسوب میشود. محققان برای کنترل و جلوگیری این ویروس، به بررسی همه جوانب این بیماری در انسان و حیوانات و بخصوص دام ها که در ارتباط نزدیکتری با انسان قرار دارند، پرداختهاند. یکی از این بررسی ها در رابطه با این میباشد که آیا حیوانات اهلی از جمله دام زنده به این بیماری آلوده خواهند شد یا خیر.
تفاوت میان انسان و دام زنده در ابتلا به ویروس کرونا
عموما نوع ظاهر شدن بیماری در انسان و حیوان متفاوت است. بدین منظور که ممکن است هر دو گونه توسط یک نوع ویروس یا میکروب بیمار شده باشند اما در هر کدام به یک نحو بروز کند. دام های زنده ایی که با چنین اپیدمی بیماریزا درگیر شدهاند، گوارش و دستگاه تنفس آنان دچار مشکل گشته است. البته نشانه های بروز بیماری کرونا در حیوانات نیز متفاوت بوده و در هر کدام از آنها قسمتی از بدن را درگیر کرده است.
براساس تحقیقات صورت گرفته در زمینه میزان و نحوه درگیری حیوانات اهلی خصوصا دام زنده با کرونا، مشخص شد که این حیوانات نقش مهمی در انتشار این ویروس ندارند. در ادامه این تحقیقات ذکر شده که احتمال انتقال ویروس کویید 19 از دام به انسان در حد صفر است. اما عکس چنین موضوعی برخلاف آن است. بدین معنا که فردی که دارای بیماری کرونا است میتواند به راحتی دام ها را آلوده کند. جالب تر این است که گاو و گوسفند نمیتوانند به نوع جدید کووید مبتلا شوند.
نکات مهم برای برای جلوگیری از مبتلا شدن دام زنده به کرونا
همانطور که پیشتر دکر کردیم، فردی که مبتلا و یا ناقل ویروس کرونا باشد به راحتی میتواند حیوانات خانگی و دام زنده مانند گاو و گوسفند را آلوده و بیمار نماید. در نتیجه رعایت پروتکل های بهداشتی توسط کارکنان دامداری ها و کشتارگاه ها بسیار مهم است. تفاوتی نمیکند چه بیماری وجود داشته باشد، به هرحال حیوانات، خصوصا دام ها که به مصرف غذای انسانی میرسند، نباید بیمار باشند. در غیر این صورت میتواند خسارت های جبران ناپذیری را داشته باشد.
به همین منظور سازمان بهداشت جهانی در بیانه جدید خود توصیه هایی در رابطه با جلوگیری از آلوده شدن حیوانات اهلی منتشر کرده که به شرح زیر میباشند:
- افرادی که در دامداری ها مشغول به کار هستند و یا اشخاصی که از چند حیوان اهلی در منزل خود نگهداری میکنند در صورت مشاهده علائم این بیماری، در اسرع وقت از این حیوانات دور شده و وظیفه خود را به کسان دیگر محول کنند.
- باید تمام تجهیزات و ابزارها و وسایلی که شخص بیمار با آن در تماس بوده و ممکن است گاو و یا گوسفندان به آن نزدیک شوند و یا آن ها را لمس نمایند، ضدعفونی کنند.
- در صورتی که افراد مجبور باشند در حین بیماری از حیوانات اهلی خود مراقبت نمایند حتما باید تمام موارد بهداشتی از جمله زدن ماسک و ضد عفونی کردن دست ها را رعایت نمایند.
چگونگی ظاهر شدن ویروس کرونا در حیوانات اهلی
ویروس کرونا در هر دام زنده با توجه به نوع و سن آن تاثیرات متفاوتی را بروی سیستم تنفسی آنها خواهد گذاشت. حیواناتی که کمتر از 3 هفته عمر دارند، به دلیل اینکه سیستم ایمنی بدن آنها همچنان کامل نشده، آنتی بادی کمی دارند. ویروس کرونا در این دسته از حیوانات به شکل اسهال بروز پیدا میکند. علائم بالینی که در آن ها مشاهده میشود معمولا به صورت کم آبی شدید و اسهال میباشد. شدت این عوارض رابطه مستقیمی با سن حیوان و وضعیت ایمنی بدن آن دارد.
باتوجه به آنکه کویید 19 بیشتر در سرما پایدار است، اکثر حیوانات اهلی در فصول سرما خصوصا زمستان دچار این بیماری میشوند. درگیر شدن و بروز عوارض ویروس کرونا در گاو و گوسفند سبب مرگ و میر اندکی آنها میشود. از جمله نشانه های بالینی این ویروس در گاوهای بالغ به صورت اسهال خونی خفیف، کاهش اشتها و همچنین مشکلات تنفسی است. در گوساله های شش ماهه تا کمتر، ویروس کرونا به شکل دات الریه ظاهر میشود. بیشتر این گوساله ها، از طریق مدفوع و ترشحات بینی دام های آلوده که در محیط ریخته و پخش میشود به این بیماری مبتلا میشوند.
گوسفندان آلوده به ویروس کرونا هیچ علائم بالینی ندارد. اگر علائمی هم مشاهده شود به صورت سرفه های زودگذر و سبک خواهد بود. شیوع covid19 در گوسفندان از طریق هوازدگی رخ خواهد داد.
درمان دام های آلوده به ویروس کرونا
برای درمان دام های زنده بیمار شده به ویروس کرونا حتما باید با یک دامپزشک مشورت کرد. زیرا کوچک ترین سهل انگاری موجب جدی شدن مشکلات تنفسی و گوارشی در گله خواهد شد. بهترین راه درمان استفاده از مایعات میباشد. به طوری که باید چندین مرتبه در روز آب و مایعات دیگر را به گوسفندان مریض خوراند. تاثیر مثبت آنتی بیوتیک ها بر روی حیوانات اهلی مریض هنوز مشخص نشده اما در صورتی که عفونت ایجاد شود ممکن است دامپزشک از این دارو استفاده کند.